Voorkomen van psychische klachten / Gezond

Mensen die hun grenzen niet bewaken, kunnen werkverslaafd raken.

Ze gaan maar door, ook als ze het werk niet meer leuk vinden. Ze raken oververmoeid en hebben geen puf om na het werk nog iets te doen. Dus gaan ze voor de televisie hangen; en dat levert helemaal geen energie op. Een somber gevoel, geen plezier in het werk en prikkelbaarheid kunnen wijzen op psychische klachten, zoals een beroepsgebonden depressie en overspannenheid. Stress of ingrijpende gebeurtenissen op het werk zijn mogelijke oorzaken.

Een burn-out ligt op de loer zodra mensen wel hard werken, maar niet meer intrinsiek gemotiveerd zijn: ze raken fysiek en emotioneel volledig uitgeput en hebben chronisch stress. Hun toewijding slaat om in cynisme over het werk.

Volgens het CBS neemt het aantal mensen met een burn-out toe.

In 2007 zei 11 procent van de werknemers (soms) burn-out verschijnselen te hebben. In 2011 steeg dat naar 14 procent. Burn-outkomt vaker komt tegenwoordig vaker voor dan vroeger. Ook door de crisis blijven oververmoeide medewerkers langer doorwerken; op een gegeven moment branden ze op. Burn-out heeft, zo blijkt uit studies, een voorspellende waarde voor hartklachten en vroegtijdig overlijden.

Voor een deel vinden opgebrande mensen hun werk gewoon minder leuk dan al die bevlogen types die met pretoogjes 60-urige werkweken draaien. Bevlogen mensen laten zich niet vloeren door minder leuke klussen, omdat ze hun kerntaken zo aantrekkelijk vinden. Maar bevlogenheid is voor een belangrijk deel maakbaar. Daarbij spelen zowel de medewerker als de leidinggevende een rol. Een goede baan binnenstappen en daar blijven, is niet genoeg om bevlogen te zijn en te blijven. Bevlogen mensen doen aan job crafting: ze blijven sleutelen aan hun baan, gaan op zoek naar interessante taken en vragen hulp als iets niet lukt. Daarnaast moeten leidinggevenden voor het juiste klimaat zorgen. Er is wederzijds vertrouwen nodig, de werknemer moet voldoende autonomie hebben en genoeg steun krijgen als het werk moeilijk is.

Bron: deze tekst is een bewerking van een tekst van Arnold Bakker (1964), hoogleraar arbeids- en organisatiepsychologie aan de Erasmus Universiteit. Hij doet onderzoek naar bevlogenheid op het werk. Voor meer informatie: www.werkenaanbevlogenheid.nl